Na chwałę nieznanym

Na chwałę nieznanym

Motto :
„Umarlych pamiec dotad trwa,
Dokad pamiecia im sie placi..”

Wislawa Szymborska

    Listopad w polskiej historii, tradycji i kulturze jest miesiacem szczególnym. Opadaja z drzew liscie, a zwarzone mrozem kwiaty i snujace sie po pustych juz polach mgly przypominaja , ze cos odchodzi w strone cienia, na drugi brzeg zycia. Nasza narodowa tradycja bardzo mocno zwiazana jest z kultura chrzescijanska. Nie jest zwyklym zbiegiem okolicznosci, ze wlasnie w listopadzie maja miejsce tak wazne dla Polaków rocznice, jak powstanie listopadowe (29 XI 1930), odzyskanie niepodleglosci (11 XII 1918) i bitwa o Lwów (1-22 XI 1918).

Kazde pokolenie skladalo Ojczyznie w ofierze danine krwi i po kazdym zostawaly mogily, placz sierot i „dlugie nocne rodaków rozmowy”. Po wielu bezimiennych uczestnikach wielkich bitew pozostala tylko pamiec, gdyz nigdy nie udalo sie zidentyfikowac cial wszystkich poleglych. Chowano ich najczesciej w mogilach z napisami NN (zolnierz nieznany). Im wlasnie; tym cichym, nieznanym wspóltwórcom wielkich zwyciestw, stawiano luki triumfalne i budowano pomniki, aby symbolicznie w tych miejscach oddawac czesc zbiorowym bohaterom.

Inicjatywa wzniesienia Grobu Nieznanego Zolnierza wyszla od Francuza, Fryderyka Simona, prezesa wielu towarzystw patriotycznych we Francji. Zgodnie z jego wnioskiem, w dniu 9 listopada 1918 r. parlament francuski uchwalil, ze w dniu 11 listopada 1920 roku oddany zostanie hold prochom jednego z nieznanych zolnierzy, a jego prochy maja byc zlozone pod Lukiem Triumfalnym w Paryzu. Tak tez sie stalo. 10 listopada na rynku w Verdun jeden z najmlodszych zolnierzy francuskich zlozyl na jednej z osmiu trumien wiazanke kwiatów. Tak zostaly wybrane prochy Nieznanego —olnierza. 11 listopada 1920 roku podobna uroczystosc odbyla sie w Londynie w Opactwie Westminster. Idea wznoszenia Grobu Nieznanego —olnierza w krótkim czasie rozpowszechnila sie niemal na calym swiecie.

W Polsce idea zbudowania Grobu zrodzila sie samoistnie.
Na poczatku roku 1922 pojawily sie w prasie pierwsze wypowiedzi, aby uczcic pamiec bezimiennych zolnierzy. Spór o miejsce rozstrzygnal przypadek. 2 grudnia 1924 roku ktos nieznany polozyl pod arkadami Palacu Saskiego granitowa plyte z napisem „Tu lezy Zolnierz Nieznany”. Wiele osób zaczelo tam klasc kwiaty i palic znicze, zdejmowac czapki i salutowac. Fakt ten przesadzil ostatecznie o potrzebie wzniesienia mauzoleum i jego lokacji. Po II wojnie swiatowej nazwe Placu Saskiego zmieniono na Plac Zwyciestwa. Obecnie nosi on nazwe Placu J. Pilsudskiego.

Historia Polskiego Grobu Nieznanego —olnierza jest niezwykla i bar-dzo wymowna. W 1925 roku architekt Stanisaw Ostrowski zaprojektowal Grób Nieznanego Zolnierza w arkadach Palacu Saskiego.
W centralnym pólkolu arkad wykonal krate z orlem, po prawej stro-nie umiescil ornament Krzyza Walecznych, po lewej Oderu Virtuti Militari. Na filarach rozmieszczono cztery tablice wyszczególniajace liczne pola bitew, a na oddzielnych podstawach, cztery bogato inkrustowane urny z brazu, w którym miala byc zlozona ziemia z pobojowisk polskich.
Zastanawiano sie skad ekshumowac cialo nieznanego zolnierza, aby pochowac je w symbolicznym grobie. Los padl na Cmentarz Orlat we Lwowie. Jesli bowiem wierzyc, ze byl to wybór losu, to znaczy, ze przypadki tworza historie. Trudno bowiem znalezc podobnie silny, emocjonalny zwiazek, zbudowany na patriotyzmie i chwale zywych i umarlych.
Aby zrozumiec ten zwiazek, nalezy przypomniec fragmenty historii Polski, które przez okres 50 lat po drugiej wojnie swiatowej byly pomijane lub delikatnie przemilczane, a tzw. „pociagi przyjazni” nigdy nie mialy przystanków na Cmentarzu Lyczakowskim we Lwowie, którego czescia byl i pozostal do dzis Cmentarz Orlat.

Dalsza czesc historii Cmentarza Luczakowskiego znajdziecie Panstwo w listopadowym wydaniu POLISH NEWS w artykule pt: „Na Chwale nieznanym”

( kolejny fragment z artykulu ” Na chwale nieznanym” )

22 listopada 1918 na Cemenratrzu Luczakowskim zginal najmlodszy z uczestników walk, 14 letni gimnazjalista Jurek Bitschan.
Jemu poeta Maciej Szuszkiewicz poswiecil strofy tego wiersza:

” W granatowym mundurku, watlejszy od chabrów,
Nie pachole, lecz dziecko, pomykal zaulkiem,
– Gdziez ty wleczesz ten wiekszy od siebie karabin?
Dokad chlopcze ?
– Ze studenckim polaczyc sie pulkiem.
Brat poszedl, tato poszedl i ja chce tak samo.
Tylkom sie dluzej od nich zegnal z moja mama .
Plakala, gdym odchodzil.
– Wróc, wojna nie zarty.
– Ja wróce prosze pana, ale jak do Sparty, z tarcza albo…
– Cicho, zamilcz, mrok sie czarny wlecze,
Poslyszy cie nie w pore i jeszcze urzecze.
– Powróce !
I powrócil, lecz nie z nia, a … na niej.”

cmentarz

A section of the Cemetery of Young Eagle with 5 monuments of those fallen at Zadworze. Photo before 1939.


To the Glory of the Unknown.

Motto :
„Memory of the dead lasts only until
they are paid with remembrance..”

Wislawa Szymborska

    Perhaps like nowhere else, in Poland the month of November is a time of great significance for the country’s history, tradition and culture. Leaves falling from the trees, frost-nibbed flowers and fog hovering over bare fields make us more acutely aware that something is passing away to the other side of the shadow, to the other side of life. Our national tradition is deeply rooted in Christianity. It is no mere coincidence that the month is filled with anniversaries for the Polish people to observe, such as the November Uprising that broke out on November 29, 1830, the independence of Poland declared on November 11, 1918 and the battle of Lwów from November 1 to November 22, 1918.

In Poland, each generation gave the country its own sacrifice of blood and each generation left graves, weeping orphans and talks of countrymen long into the night. Given the great number of nameless fighters in great battles, they need to be remembered since not all of the fallen were identified. They were buried in graves marked as „unknown soldier.” Arches and monuments were raised to remember those silent, unknown contributors to great victories.

The history of tombs of the unknown soldier (cenotaphs) goes back to the time of Frederick Simon, a citizen of France and president of many associations in that country. Approving his suggestion, on November 9, 1918, France’s parliament decided to honor one of the unknown soldiers and set the date for November 11, 1920. The remains were to be laid to rest under the Arch of Triumph ( L’Arc de Triomphe) in Paris. In the town of Verdun, on November 10, a young French soldier laid a wreath on one of eight caskets. Thus, the remains of the unknown soldier were chosen. A similar celebration was held at Westminster Abbey in London on November 11, 1920. This idea of having tombs of the unknown soldier spread to many other countries and across the world.

Poland’s tomb to honor the unknown soldier began in an act of spontaneity. Early in 1922, the press brought out first articles demanding that the memory of nameless soldiers be honored. The dispute about a place was solved accidentally. On December 2, 1924, a person whose name remains unknown laid a granite slab under the arcades of the Saski Palace in Warsaw – carved on the slab were the words „here rests the unknown soldier”. People began to bring flowers to the place, candles were lit, hats were taken off to pay tribute and to salute. This was the ultimate confirmation of the need to have the cenotaph in that particular place. After World War II, the Saski Square was renamed Victory Square. Its present name is Józef Pilsudski Square.

The history of Poland’s Tomb of the Unknown Soldier is quite remarkable. In 1925 architect Stanislaw Ostrowski produced a design to be located under the arcades of the Saski Palace in Warsaw.
He placed gratings, with the eagle on it, at the central point of the arcades, On the right hand-side, he put the military order called the Cross of the Brave, on the left-hand side – that of the Virtuti Militari. Four plaques giving the names of numerous battlefields were attached to the surrounding pillars, while bronze containers filled with soil samples from the battlefields were displayed on separate bases.

Soon after this, the place from where the remains of the unknown soldier were to be exhumed, became a matter of public debate. The Cemetery of Young Eagles (Cmentarz Orlat) of Lwów was finally chosen as the exhumation place. If we are to believe that this was decided by fate, it could mean that history is made of co-incidences. For, it is difficult to find that kind of a strong emotional relationship arising out of patriotism and of remembrance of deceased and living people. To fully understand the relationship, one needs to recall Poland’s history over the last fifty years during which some events were ignored or passed over in silence and when ‚Friendship Train’, as they were called, were never allowed to stop at the Lyczakowski Cemetery of Lwów and at the Cemetery of Young Eagles which is a part of the former.

About the history on Lyczakowski Cemetery of Lwów and at the Cemetery of Young Eagles you can read in our November issue of POLISH NEWS in article To the Glory of the Unknown.

(part of the article To the Glory of the Unknown.)

A 14-year old high school student Jerzy Bitschan was killed in action at the Cemetery on November 22, 1918. His memory is preserved in a poem by Maciej Szuszkiewicz as follows:

Maciej Szuszkiewicz – tr. Joanna Schier

„In a navy-blue uniform, more fragile than a reed,
Not a youngster, but a child, he ran in an alley.
Where are you dragging this gun bigger than you?
Where, boy?
To join the student batalion.
My brother went, father went, and I want to do the same,
Only it took me longer to say good-bye to Mother.
She cried when I was leaving.
Come back, war is not a joke.
– I’ll return, Sir, but like in Sparta,
with the shield or…
Shhh, be silent, darkness is approaching,
It’ll hear you unaware and throw a spell on you.
– I’ll come back!
And he came, but not with the shield, but … on it.”

urna

Tomb of the Unknown Soldier in Warsaw – cinerary urn

Grob Nieznanego Zolnierza – Urna z prochami poleglych

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii historia, historia polski, II wojna światowa, Poland, polonia, religia, second war, społeczeństwo i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s