GORLICKA EPOPEJA KAZIMIERZA PULASKIEGO

by Aleksander Wietrzyk

THE GORLICE EPISODE OF KAZIMIERZ PULASKI

… From the land where salt lakes shine
To the land where amber pieces are mined
The ranks enamored of fame, fraternal,
Carried our last banners…

J. Slowacki

The Decline of the Commonwealth

The arrival of the eighteenth century brought a gradual decline of the Commonwealth. Starting with the so-called Silent Diet, when tzar Peter the First succeeded in imposing Russia as the guarantor of Poland’s internal political system, it is indeed difficult to talk about the country’s sovereignty. All attempts to save the country turned out to be a fiasco due to the narrow-minded ness of the Polish gentry that, in fear lest they lose their „golden freedom,” was ready to sacrifice the state’s independence. All reform-oriented men and women, who were determined to bring recovery to the country, were treated worse than strangers. The aristocracy and the nobility did not agree to introduce taxes, which would allow maintaining a strong army and an effective administration of the state. Diets were self-adjourned through the application of the principle of liberum veto, a principle that accounted for plunging the country into deep anarchy. Throughout that time it was generally believed that „Poland relies on misgovernment.” The self-complacent gentry tended to believe that the weaker the state was, the safer and more secure they might be since the neighbors were supposed to leave the Polish state alone.
The first attempts to carry out reforms were made by king Stanislas Leszczynski. They ended up in a failure due to the lack of support from the gentry and the aristocracy, and also because of Russia’s intervention.
The man who continued the cause of the reforms was King Stanislas Poniatowski. After ascending the throne in 1764, he was determined to raise the Polish state from its decline. His person is a subject of extreme controversies even today. In the light of recent research and in the opinion of most historians, his work deserves recognition. The King, despite the growing adversities, was extremely consistent about reforming and modernizing the country. During the first years he was prone to believe that the interests of the Commonwealth and those of the neighboring states could be reconciled. His empty hopes were soon to fade away after the first partition of Poland. The reigning monarch was thus punished for his efforts to abolish the liberum veto during the session of the Diet in 1766. Though he became aware of the hostile approach of the neighboring powers to the idea of the country’s rebirth, he continued in a step-by-step approach through his entire reign to take maximum advantage of all opportunities to force his powerful adversaries to agree to the reforms.

The Confederacy of Bar

The date is February 29, 1768. At the township of Bar, in the province of Podolia, an armed union was established by the gentry against the patronage of Russia and against the re-forms of Stanislas August Poniatowski. The gentry-dominated confederacy, known as the Confederacy of Bar from the name of the township, comprised the opponents of the Czartoryski Family from which king Poniatowski had come. It began as an armed rebellion against the Russian units of the Podolia gentry, gathered around the house of the Potockis. The confe-derates were for four years fighting against Russia, the king and the Protestants for the defense of gentry freedom and for the independence of the state. They believed the monarch to be a tool in the hands of Empress Catherine the Second. Theirs was a patriotic movement on the one hand, striving to regain the country’s independence, on the other it was definitely conservative and op-posed to all reforms.
One of the leaders of the union was Kazimierz Pulaski, Marshall of Sieradz and sheriff (starosta) of Zezulaniec. In his youth he received a superficial education and in contrast to Tadeusz Kosciuszko was not genuinely interested in economic, social and political issues. He spent his young years at the court of Courland’s prince Karol and in the company of fellow soldiers. The soldierly craft was his true and only avocation in life.
Pulaski was indeed a true-born cavalry man and personally acquired real experience in numerous fights. He was also a man of generosity and sacrificed the whole of his personal property for the cause of the confederacy. One of his confederate companions Jedrzej Kitowicz, in his memoirs, recalls the figure of his commanding officer in the following way: ” His favored pastimes were at the time free from the enemy to practice hand gun firing, to wrestle with some strong man, and on horseback to practice a variety of exercises, and to play cards all night.”

Confederate camps

In the spring of 1769, the mountains and forests of Beskidy were filled with confederate detachments. In April, Kazimierz Pulaski himself arrived to Gorlice in order to discuss the building of guarded camps in that area. The camps were built in places such as Kobylanka, Izby, Konieczna and Wysowa.
At Kobylanka, renowned for the miracle-making painting of Jesus of Kobylanka, Pulaski met a regiment commanding officer Józef Bierzunski who swore allegiance to the confederates.
At the borderline village of Izby, Adam Parys, marshall of Sandomierz, established a guarded camp which looked like an open entrenchment prepared to fight in defense against an attack coming from the front. It included a deep moat, a wall and a middle place for the artillery. This particular camp played a great role in 1770 through its close proximity to Slovakia’s place of Presov, the headquarters of the confederates. Over time, the nearby castle of Zborov housed the superior authority of the confederates. The camp ceased to function after Austria had declared the area as a sanitary cordon and deployed Austrian troops along the borderline with Poland.
Following Pulaski’s stay in the village of Izby, legends became abundant about his miraculous rescue at places called Swierzowa Ruska and Pilzno, owing to the grace of God’s Mother of Izby. As late as 1851, the local orthodox church had at its top section a painting showing the camp commanding officer praying before the figure of the Mother of God. At a later time the painting was allegedly covered with yet another painting. There were more legends and stories showing the confederates as oppressors of the people. It is a fact that Radziwill’s militia units, commanded by captain Szyc and stationed at Regetów, were ruthlessly dealing with the local population of Lemkis. In addition, the stationing of the military units caused the poor region to suffer from hunger. However, the local population was still enlisting under the banners of the confederates. This is shown in Pulaski’s letter to prince Michael Lubomirski in which the former says that „. . . a large number of the peasants were reporting to the army, declaring themselves ready to come to the camp . . .”
The entrenchments raised by the confederates were preserved in a fairly good condition until World War II. The German troops destroyed them only in part. The destruction was completed by bulldozers in the land reclaiming project of 1985.
There was also a large confederate camp overlooking the village of Konieczna. The camp was commanded by Józef Miaczynski. Marshall of Belz. Kazimierz Pulaski used to stay there quite often. The proclamations made out on the Slovak side were countersigned at Konieczna to give them the force of law. It was there that, among other things, the act of the interregnum was proclaimed. By this token, the village was elevated to the rank of the confederate capital. The year of 1770 saw battles there fought by the Polish units against the Russian forces commanded by Yeltcheninov and prince Shakhovskiy. The latter seized the village and the entrenchment on August 3, 1770.
The village of Wysowa, now a well-known resort, had entrenchments raised on the north-eastern slope of Mount Czerszla. The en-trenchment dominated over the pass of Wysowa which was of strategic importance.
The book called ‚Geography or the exact description of the kingdoms of Galician and Latimeria” (published 1858) gave the following description of this place: „This village is known for its borderline posts, customs from the side of Hungary and for the Polish confederate camps from 1769 to 1772, where there were frequent skirmishes with Russian troops, as much as for the outlying Russian borderline villages from the side of Hungry.”
At the place called Zdynia, there was no camp, military units were stationed there in the years from 1769 to 1770, often causing hunger for the local villages. The Russian troops of prince Shakhovskiy often made incursions into that place.

Battles with Russian troops

It was from Beskidy that the Marshall of Sieradz set out with his cavalry unit on long-range missions to reach Lithuania, Lwów, Pilzno and Cracow. The raids were continued from the spring of 1769 to August 1770.
The Russian commanders were pretty much aware that the capture of the camps could deal a decisive blow to the confederates. So, the army was dispatched under the command of general Drevitch in that direction and to force the defenders to retreat from their positions.
Pulaski undertook counteroffensive actions against them in March 1770. At that time other Russian troops with colonel Yeltchaninov were dispatched from the town of Przemyol with the aim of surrounding and seizing the camp of Izby. To prevent this from happening, Pulaski came to Gorlice in April and with his staff officers made plans to counterattack.
Towards the approaching Russians a unit was dispatched with Ignacy Kirkor in charge. A major battle followed at the village of Biecz. The Russian troops were defeated, losing 50 soldiers and officers. In spite of the victory, Kirkor retreated to Gorlice in fear lest there may be more enemy forces and artillery coming that way. In revenge, General Drevitch’s Russian troops sacked the township.
In an attempt to get ready for a general battle with Yeltcheninov’s troops, the leader of the confederates left Gorlice to move to Izby to prepare the latter for defense.
Honorable Pulaski, arrive soon . . .
Without your care, heroic Sir,
In our camp, things’ll go out of tune . . .
– so ran one of the confederate songs.

The enemy force seized Gorlice, but then they were made to leave the township by lieutenant Grabski’s unit and to march toward the camp of Konieczna. Pulaski rushed to the aid of the besieged at the head of Slowoszewski’s hussar regiment and Kirkor’s division. April 12 saw a heavy battle culminating in the Polish victory. 300 Russians were killed or injured and 211 troops were taken as prisoners of war. Thus, the Russian force retreated again to regroup.
At the beginning of May, Yeltchaninov again marched against the confederate force and in the first days of August General Drevitch’s group, with artillery units, approached the area from the north along the Ropa river valley. The Poles concentrated their forces, numbering 2,000 troops, at the camp of Izby. At the beginning of August, the first battles were fought in the foregrounds of Izby and Wysowa where the Polish units defended strongly. In this situation, the Russian general resorted to the tactics of deceit. In secret he came into contact with an Austrian commander stationed along the border, to the rear of the Polish force. The Austrian commander was bribed into withdrawing his units. Giving the appearance of an attack from the front, the Russians under the cover of night moved their forces to the Austrian territory and attacked the Poles from the rear. The Confederates were not prepared to deal with the Austrian betrayal and were forced to withdraw. 113 killed and 14 injured companions were left on the battle field.
The Polish Confederates never came back to the camp which the Russians destroyed completely. Under these conditions, Pulaski left the Gorlice area for ever and moved to the Nowy Targ and Sacz territory. At Krynica, along the Roma pass, he fought a battle against the Austrian hussars. Thereafter, the local mount was named as the mount of Hussars.
In July 1999, the population of Krynica was alarmed by the news that the town authority was planning to move the mound dedicated to Pulaski, unveiled in 1929 to mark the 150th aniversary of the death of the hero of the two continents, to another area closer to the Confederate entrenchments of Tylicz. The reason for this decision was the change of an owner. of the site. The mound was Poland’s first monument dedicated to Pulaski and the third of its kind in the world – after those of Savannah and Washington. The cost of the mound was paid for by donations from spa visitors, holiday makers and the population of Krynica.. However, the issue died out after many interventions.
The dedication and sacrifice of the Confederates turned out to be in vain. When Kazimierz Pulaski defended Czestochowa, on August 5, 1772, Russia, Austria and Prussia signed the treaty of partition. The Austrian army immediately took control of the Gorlice area and on September 11 Empress Maria Theresa legalized the conquest by means of a proclamation. The region was called Galicia and Lodomeria, and Gorlice was included within the borders of what was called Western Galicia.
Yet until today, in the southern part of Poland, the memory is still alive of Kazimierz Pulaski, the leader of the Confederacy of Bar, and of his cavalry raids. It is appropriate therefore to recall the words of the poet Slowacki from his poetical drama „Beniowski”:

From the land where salt lakes shine
To the land where amber pieces are mined
The ranks enamored of fame, fraternal,
Carried our last banners.


GORLICKA EPOPEJA KAZIMIERZA PULASKIEGO

… Od kraju, gdzie lsnia rozlane limany,
Po kraj, gdzie kopia bursztynowe sloje
Szeregi w slawie rozkochane, bratnie
Nosily nasze choragwie ostatnie…

J. Slowacki.

pulaski2 Schylek Rzeczypospolitej

Poczatek XVIII wieku przyniósl powolny upadek Rzeczypospolitej. Od tzw. Sejmu Niemego, kiedy to carowi Piotrowi I udalo sie narzucic kuratele Rosji jako gwaranta wewnetrznego ustroju Polski, trudno mówic o jej suwerennosci. Wszystkie próby ratowania panstwa konczyly sie fiaskiem z powodu egoizmu szlachty polskiej, która aby zachowac „zlota wolnosc szlachecka” gotowa byla wyrzec sie niepodleglosci panstwa. Wszelkich reformatorów, którzy dazyli do uzdrowienia kraju, traktowala gorzej niz obcych. Magnaci i szlachta nie zgadzali sie na wprowadzenie podatków, które pozwolilyby utrzymac silna armie i sprawna administracje. Zrywano sejmy, gdyz obowiazywala zasada „liberum veto”, która przyczynila sie walnie to pograzenia calego kraju w glebokiej anarchii. Wówczas to narodzila sie bledna koncepcja, ze „Polska nierzadem stoi”. Ciemna szlachta rozumowala, ze czym panstwo bedzie slabsze, tym bedzie bardziej bezpieczne, bowiem sasiedzi zostawia je w spokoju.
Pierwsze próby podjecia reform wyszly od króla Stanislawa Leszczynskiego, lecz skonczyly sie niepowodzeniem na skutek braku poparcia ze strony szlachty i magnaterii oraz z powodu rosyjskiej interwencji.
Kontynuatorem jego dziela byl król Stanislaw August Poniatowski, który po wstapieniu na tron w 1764 roku zapragnal za wszelka cene wydYwignac panstwo polskie z upadku. Jego osoba jest do dzis przedmiotem skrajnych ocen. W swietle ostatnich badan i zdaniem wiekszosci historyków jego dzialalnosc zasluguje na uznanie. Król, pomimo pietrzacych sie przeciwnosci, z niezwykla konsekwencja staral sie zreformowac i unowoczesnic kraj. Poczatkowo byl zdania, ze interesy Rzeczypospolitej i osciennych panstw dadza sie pogodzic, a caryca Katarzyna II da przyzwolenie na pewne reformy. Te plonne nadzieje rozwialy sie bardzo szybko po I rozbiorze Polski. Panujacy król zostal w ten sposób ukarany za próbe zniesienia liberum veto na sejmie w 1766 roku. Pomimo tego, ze zdawal sobie sprawe z wrogiego stosunku sasiednich mocarstw do idei odrodzenia panstwa, to jednak przez caly okres swego panowania dazyl krok po kroku do maksymalnego wykorzystania wszystkich okazji w celu wymuszenia u swych poteznych przeciwników zgody na reformy.

Konfederacja barska

29 lutego 1768 roku W Barze na Podolu zostal zawiazany zbrojny zwiazek szlachty przeciwko kurateli Rosji i reformom Stanislawa Augusta Poniatowskiego. Konfederacja szlachecka, zwana od miasteczka barska, skupila przeciwników obozu Czartoryskich (tzw. Familii), z której wywodzil sie król Poniatowski. Poczatek jej dalo zbrojne wystapienie przeciw oddzialom rosyjskim szlachty podolskiej, skupionej wokól domu Pulaskich. Konfederaci przez cztery lata walczyli przeciwko Rosji, królowi i protestantom pod haslem obrony wolnosci szlacheckiej i niepodleglosci panstwa. Uwazali oni swego monarche za powolne narzedzie carycy Katarzyny II. Byl to wiec z jednej strony ruch patriotyczny, walczacy o niepodleglosc kraju, z drugiej jednak zdecydowanie konserwatywny i przeciwny wszelkim reformom.
Jednym z przywódców tego zwiazku byl Kazimierz Pulaski, marszalek sieradzki i starosta zezuleniecki. W mlodosci odebral on powierzchowne wyksztalcenie i w odróznieniu od Tadeusza Kosciuszki nie przejawial szerszego zainteresowania sprawami ekonomicznymi, spolecznymi i politycznymi.
Lata mlodziencze uplynely mu na dworze kurlandzkiego królewicza Karola i wsród zolnierskiego bractwa. Zolnierskie rzemioslo stanowilo dla niego prawdziwa i jedyna pasje zyciowa.
Pulaski byl wiec z krwi i kosci kawalerzysta, który w licznych potyczkach zbrojnych zdobywal osobiste i konkretne doswiadczenie. Byl takze czlowiekiem z szerokim gestem i dla celów konfederacji wydal caly swój majatek. Jedrzej Kitowicz, towarzysz konfederacki, tak opisuje we wspomnieniach postac swego dowódcy: „Zabawy jego najmilsze byly w czasie od nieprzyjaciól wolnym cwiczyc sie w strzelaniu z recznej broni, pasowac sie z kim tegim, na koniu róznych sztuk dokazywac, a w karty grac po calych nocach”.

Obozy konfederatów

Wiosna 1769 górzyste i lesiste tereny Beskidów zaroily sie od konfederackich choragwi. W kwietniu przybyl do Gorlic sam Kazimierz Pulaski w celu omówienia budowy obozów warownych na ziemi gorlickiej. Ulokowano je na terenie Kobylanki, Izb, Koniecznej i Wysowej.
W Kobylance, slynnej z cudownego obrazu Jezusa Kobylanskiego, Pulaski spotkal sie z regimentarzem Józefem Bierzynskim, który zaprzysiagl wiernosc konfederatom.
W przygranicznej wsi Izby Adam Parys, marszalek sandomierski, zalozyl obóz warowny, który byl otwartym szancem, przygotowanym do obrony tylko z czola. Skladal sie on z glebokiej fosy, walu oraz tzw. „sródotoczy” jako miejsca dla artylerii. Obóz ten odegral duza role w 1770 roku ze wzgledu na bliska odleglosc do slowackiego Preszowa, gdzie miescila sie siedziba konfederatów.
Czasem w pobliskim zameczku Zborov przebywaly zwierzchnie wladze, tzw. „Jeneralnosc” (Generalnosc).
Obóz przestal pelnic swoja funkcje po ustanowieniu przez Austrie tzw. kordonu sanitarnego i obsadzeniu wojskiem austriackim polskiego pogranicza.
W zwiazku z pobytem Pulaskiego w Izbach powstaly legendy o jego cudownym ocaleniu pod Swierzowa Ruska i Pilznem dzieki lasce Cudownej Matki Boskiej Izbianskiej. W miejscowej cerkwi na sklepieniu jeszcze w 1851 roku znajdowal sie obraz przedstawiajacy przywódce na tle szanca, modlacego sie przed obrazem Matki Boskiej. W póziejszym okresie obraz zostal podobno zamalowany. Powstaly tez pózniej legendy i opowiadania, które przedstawialy konfederatów jako gnebicieli ludu. Jest faktem, ze oddzial milicji radziwillowskiej, dowodzony przez kpt. Szyca, a stacjonujacy w Regetowie, bezwzglednie obchodzil sie z miejscowa ludnoscia lemkowska. Dodatkowo pobyt oddzialów wojskowych przyczynil sie do wyglodzenia i tak juz biednej okolicy. Miejscowa ludnosc zaciagala sie jednak czesto pod sztandary konfederatów. Dowodem na to jest list Pulaskiego do ksiecia M. Lubomirskiego, w którym pisze, ze „..” chlopstwa wiele gwaltem sie cisnie do wojska i deklaruje przyjezdzac do obozu…”.
Wzniesione przez konfederatów szance zachowaly sie w niezlym stanie do II wojny swiatowej. Niemcy naruszyli je czesciowo. Dziela zniszczenia dokonaly w 1985 roku spychacze w ramach rekultywacji gruntów.
Duzy obóz konfederatów znajdowal sie niedaleko wsi Konieczna. Dowodzil nim Józef Miaczynski – marszalek belzki. Czesto przebywal w nim Kazimierz Pulaski. Powstajace po stronie slowackiej uniwersaly, dla nadania im mocy prawnej, byly sygnowane w Koniecznej po polskiej stronie. Tutaj wydano m. in. akt ogloszenia bezkrólewia. W ten sposób wioska urosla do rangi stolicy konfederatów. W 1770 roku toczono tu bitwy z oddzialami rosyjskimi plk. Jelczeninowa i ksiecia Szachowskiego, który zdobyl wies i szaniec 3 sierpnia 1770 roku.
W znanym dzisiaj uzdrowisku Wysowa wzniesiono szance na pólnocno-wschodnim stoku wzniesienia Czerszla. Panowalo ono nad Przelecza Wysowska, która miala znaczenie strategiczne.
„Geografia albo dokladne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi” (1858) zawiera nastepujacy opis miejscowosci: „Slawna to wies komorami pogranicznymi, celnymi od Wegier i obozami konfederatów polskich od 1769 do 1772, gdzie czeste byly z wojskiem rosyjskim potyczki wojenne jako i nastepujace wsie ruskie pograniczne od Wegier”. W miejscowosci Zdynia wprawdzie nie bylo umocnionego obozu, lecz w latach 1769-1770 stacjonowaly tu oddzialy wojskowe, czesto doprowadzajac do glodu okoliczne wioski. Docieraly tez do niej oddzialy rosyjskie ksiecia Szachowskiego.

Walki z wojskami rosyjskimi

W Beskidach marszalek sieradzki od wiosny 1769 roku do sierpnia 1770 roku podejmowal dalekie rajdy kawaleryjskie na Litwe, pod Lwów, Pilzno i Kraków. Dowódcy rosyjscy zdawali sobie doskonale sprawe z tego, ze zniszczenie obozów warownych moze stanowic dla konfederatów barskich decydujacy cios. W tym celu wojska dowodzone przez gen. Drewicza ruszyly w ich kierunku, starajac sie zepchnac obronców z zajmowanych pozycji. Przeciwko nim w marcu 1770 r. Pulaski podjal dzialania zaczepne.
W tym czasie z Przemysla pod dowództwem pplk. Jelczaninowa wyruszyly oddzialy, które mialy na celu okrazyc i zdobyc obóz w Izbach. Aby temu zapobiec Pulaski w kwietniu przybyl do Gorlic, gdzie ze sztabem konfederatów opracowal kontrakcje. W kierunku zblizajacych sie Rosjan wyslal podjazd pod dowództwem Ignacego Kirkora. Do wiekszego starcia doszlo pod Bieczem. Oddzialy rosyjskie poniosly sromotna kleske tracac 50 zolnierzy i oficerów. Mimo odniesionego zwyciestwa, Kirkor wycofal sie do Gorlic w obawie przed wiekszymi silami wroga i artyleria. Za doznana kleske wojska rosyjskie gen. Drewicza zlupily doszczetnie miasteczko. Przywódca konfederatów, chcac przygotowac sie do generalnej rozprawy z wojskami Jelczaninowa, opuscil Gorlice i udal sie do Izb dla przygotowania obrony:

Mosci Pulaski przybywaj co predzej…
Bez twej opieki, heroiczny Panie
W naszym obozie niedobrze sie stanie…
glosila jedna z piesni konfederatów.

Wrogie wojska wkroczyly do Gorlic, lecz zostaly zmuszone przez por. Grabskiego do opuszczenia miasta i marszu w kierunku obozu w Koniecznej. Na pomoc oblezonym pospieszyl Pulaski na czele choragwi husarskiej Slowo-szewskiego i dywizji Kirkora. 12 kwietnia rozegrala sie ciezka bitwa, która zakonczyla sie zwyciestwem Polaków. Zginelo w niej lub odnioslo rany 300 Rosjan, a 211 dostalo sie do niewoli. W tej sytuacji wojska rosyjskie wycofaly sie w celu przegrupowania swych sil.
Z poczatkiem maja Jelczaninow ponownie wyruszyl przeciwko oddzialom konfederackim, a w pierwszych dniach sierpnia od pólnocy dolina rzeki Ropy nadciagnelo duze zgrupowanie gen. Drewicza, wyposazone w artylerie.
Polacy skoncentrowali swe sily, liczace 2000 zolnierzy, w obozie w Izbach. Na poczatku sierpnia doszlo do walk na przedpolach Izb i Wysowej, gdzie wojska polskie stawily zaciety opór. W tej sytuacji general rosyjski posunal sie do podstepu. Nawiazal po cichu kontakt z jednym z dowódców austriackich, stacjonujacym nad granica na tylach wojsk polskich, który przekupiony wycofal swe oddzialy. Pozorujac artyleryjski atak od czola, Rosjanie pod oslona nocy przerzucili swe wojska na strone austriacka i zaatakowali od tylu Polaków. Konfederaci nie byli przygotowani na zdrade Austriaków i zostali zmuszeni do wycofania swych wojsk. Na polu bitwy pozostawili 113 poleglych i 14 rannych towarzyszy. Do obozu, który Rosjanie doszczetnie zniszczyli, konfederaci juz wiecej nie wrócili. W tej sytuacji Pulaski na zawsze opuscil ziemie gorlicka i przeniósl sie na teren nowotarski i sadecki. W Krynicy na przeleczy „Roma” stoczyl bitwe z austriackimi huzarami. Stad wziela sie nazwa góry Huzary.
W lipcu1999 roku mieszkanców Krynicy zbulwersowala wiadomosc, ze kopiec poswiecony Pulaskiemu, a odsloniety w 1929 roku w 150 rocznice smierci bohatera dwóch kontynentów, wladze miasta maja zamiar przeniesc blizej okopów konfederackich do Tylicza. Przyczyna tej decyzji byla zmiana wlasciciela terenu. Byl to pierwszy w Polsce pomnik poswiecony Pulas-kiemu, a trzeci w ogóle na swiecie – po Savannah i Waszyngtonie. Zostal on usypany ze skladek kuracjuszy, wczasowiczów i mieszkanców Krynicy. Po wielu perypetiach ta glosna sprawa ucichla.
Trud i poswiecenie konfederatów okazaly sie daremne. Gdy Kazimierz Pulaski bronil Czestochowy, 5 sierpnia 1772 roku Rosja, Austria i Prusy podpisaly traktat rozbiorowy. Wojska austriackie w szybkim tempie opanowaly ziemie gorlicka, a 11 wrzesnia cesarzowa Maria Teresa zalegalizowala podbój specjalnym uniwersalem. Ziemiom calego zaboru nadano nazwe Galicji i Lodomerii, a Gorlice znalazly sie w granicach tzw. Galicji Zachodniej.
Do dzisiaj na poludniu Polski przetrwala jednak pamiec o beskidzkich kawaleryjskich rajdach przywódcy konfederacji barskiej – Kazimierza Pulaskiego. Mozna je zobrazowac slowami wieszcza Slowackiego, zaczerpnietymi z „Beniowskiego”:

Od kraju, gdzie lsnia rozlane limany,
Po kraj, gdzie kopia bursztynowe sloje
Szeregi w slawie rozkochane, bratnie
Nosily nasze choragwie ostatnie…

pulaski3

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Chicago, człowiek, historia, historia polski, kultura polska, Polacy w USA, Poland, polonia, polonia w usa, Polska, społeczeństwo, usa i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s